ομιλος τραπεζας πειραιως

Αγαπημένα

Οικονομική Επισκόπηση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη - Μάιος 2014

Θετικές Προοπτικές αλλά γεμάτη προκλήσεις η επιστροφή στα προ-κρίσης επίπεδα ανάπτυξης

Από το ξέσπασμα της μεγάλης χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008 και στη συνέχεια της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη οι κυβερνήσεις στις χώρες της ΝΑ Ευρώπης συνειδητοποίησαν ότι η επιτακτική ανάγκη της μείωσης του δημοσιονομικού ελλείμματος στερούσε σε μεγάλο βαθμό τη δυνατότητα της τόνωσης της οικονομίας μέσω της αύξησης της δημόσιας δαπάνης και κατ’ επέκταση της άσκησης της δημοσιονομικής πολιτικής. Όμως, η υποχώρηση των πληθωριστικών πιέσεων που προέκυψε ως απόρροια της υποχώρησης της εγχώριας και εξωτερικής οικονομικής δραστηριότητας έδωσε τη δυνατότητα στην άσκηση της νομισματικής πολιτικής να χρησιμοποιηθεί ως σημαντικό εργαλείο για τη τόνωση της οικονομίας. 

Στην τρέχουσα Έκδοση μας για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη & Αίγυπτο, έχουμε εκπονήσει τις μακροοικονομικές προβλέψεις μας για τις οικονομίες που μελετούμε και οι οποίες είναι η Αλβανία, Βουλγαρία, Κύπρος, Ρουμανία, Σερβία, Αίγυπτος και Ουκρανία. Με εξαίρεση την Ουκρανία και την Αίγυπτο - όπου παρά τις τεράστιες μακροπρόθεσμες δυνατότητες τους αντιμετωπίζουν έντονους γεωπολιτικούς κινδύνους - καθώς και την Κύπρο – η οποία έως τώρα δείχνει σημάδια εξαιρετικής συμμόρφωσης στο Πρόγραμμα Οικονομικής Προσαρμογής – οι υπόλοιπες χώρες στην περιοχή αναμένουμε να έχουν σταθερούς ρυθμούς ανάπτυξης. Παρόλα αυτά, η μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης – το οποίο δεν θα βασίζεται στην κατανάλωση αλλά στις επενδύσεις και τις εξαγωγές – αποδεικνύεται μάλλον προκλητική, περιορίζοντας την ανάπτυξη σε επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα από τα δυνητικά τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, η οικονομική ανάπτυξη των χωρών να μην μπορέσει να ανέλθει στα επίπεδα προ-κρίσης, περιορίζοντας την απασχόληση και το διαθέσιμο εισόδημα. Αποτέλεσμα τις περιορισμένης κατανάλωσης ήταν η μεγάλη εξάρτηση της χώρας πρώτον στον αγροτικό τομέα, ο οποίος είναι ασταθής εξαιτίας των καιρικών συνθηκών, καθώς και δεύτερον στις εξαγωγές – κυρίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Επιπλέον, η υποτονική εγχώρια ζήτηση επηρέασε και τα εγχώρια τραπεζικά συστήματα, στα οποία οι καταθέσεις παρέμειναν σε χαμηλά επίπεδα, ο πιστωτική επέκταση συρρικνώθηκε και τα μη-εξυπηρετούμενα δάνεια αυξήθηκαν.

Η Κύπρος είναι μία ειδική περίπτωση, καθώς η εφαρμογή του Προγράμματος Οικονομικής Προσαρμογής και η αναδιάρθρωση του τραπεζικού συστήματος θα παρατείνουν την ύφεση το 2014. Εντούτοις, αξίζει να σημειώσουμε ότι το Eurogroup χαιρέτησε τα συμπεράσματα της τρίτης αξιολόγησης της τρόικα στα πλαίσια του Προγράμματος Οικονομικής Προσαρμογής της Κύπρου καθώς τονίζεται ότι η χώρα βρίσκεται εντός των στόχων εξαιτίας των καλύτερων μακροοικονομικών και δημοσιονομικών επιδόσεων από τα αναμενόμενα επίπεδα. Επιπλέον, τονίζεται ότι σταθεροποίηση του χρηματοπιστωτικού τομέα στην Κύπρο οδηγεί στην εκκίνηση του δεύτερου σταδίου χαλάρωσης των προσωρινών περιοριστικών μέτρων στις συναλλαγές.

Τέλος, στην περίπτωση της Αιγύπτου και της Ουκρανίας, το περιφερειακό γεωπολιτικό περιβάλλον παραμένει ρευστό και νεφελώδες. Εντούτοις, πιστεύουμε ότι ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχουν παράγοντες που μπορούν να εξασφαλίσουν σταθερότητα και έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν μία αρκετά σημαντική δικλείδα ασφαλείας. Η Αίγυπτος έλαβε κεφάλαια και επιχορηγήσεις ύψους USD 15δισ. από Αραβικές χώρες, ενώ η Ουκρανία πρόσφατα κατέληξε σε συμφωνία με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για πρόγραμμα χρηματικής βοήθειας ύψους USD 17δισ.


Ηλίας Λεκκός
Group Chief Economist