ομιλος τραπεζας πειραιως

Εκδόσεις

Η έκδοση έργων, τα οποία καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα ερευνητικών πεδίων, όπως η ιστορία της τεχνολογίας, η βιομηχανική αρχαιολογία, οι μουσειακές σπουδές, τα πολιτιστικά τοπία, τα ιστορικά κέντρα, η άυλη κληρονομιά, η οικονομική ιστορία, αποτελεί καθοριστικής σημασίας δραστηριότητα για το ΠΙΟΠ. Συγχρόνως, οι εκδόσεις του ΠΙΟΠ υποστηρίζουν κατεξοχήν τον χαρακτήρα και τις δράσεις του Δικτύου θεματικών τεχνολογικών Μουσείων, ενώ συχνά απορρέουν από τα ερευνητικά προγράμματα του Ιδρύματος που έχουν ήδη ολοκληρωθεί, ή/και από άλλα που είναι σε εξέλιξη ή παρουσιάζονται στο ερευνητικό και το ευρύ κοινό. Επίσης, περιλαμβάνουν και υποβαλλόμενες μελέτες οι οποίες εναρμονίζονται με τις παραπάνω θεματικές, πάντα με γνώμονα αυτές να κινούνται στο πλαίσιο επίτευξης των καταστατικών στόχων του Ιδρύματος. Η απήχηση των εκδόσεων του ΠΙΟΠ στον επιστημονικό κόσμο εκφράζεται με την επιλογή τους ως πανεπιστημιακών συγγραμμάτων, ενώ σημαντικές είναι και οι εκδόσεις εκλαϊκευτικού χαρακτήρα. Κατά το έτος 2017 συνεχίστηκε το εκδοτικό έργο του Ιδρύματος με 8 νέες εκδόσεις.

Ερευνητικά προγράμματα

H παραγωγή ερευνητικού έργου αποτελεί τη βάση στήριξης του τριπτύχου δράσης του ΠΙΟΠ: «έρευνα, έκθεση, έκδοση». Το έργο σχεδιάζεται διεπιστημονικά και κατέχει το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της μακρόχρονης, απόλυτα διακριτής και εξειδικευμένης εμπειρίας του Ιδρύματος σε θέματα συγκεκριμένων θεματικών έρευνας και στην ανάπτυξη συναφούς καινοτομίας.

Τα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου αξιοποιούνται:

  • στη δημιουργία των θεματικών τεχνολογικών μουσείων,
  • στον εμπλουτισμό των μουσειακών συλλογών,
  • στη διοργάνωση εκθέσεων,
  • στην έκδοση μελετών, βάζοντας συχνά τις πρώτες βάσεις στην κείμενη βιβλιογραφία,
  • στη δημιουργία εργαλείων προώθησης τοπικών οικονομιών,
  • στην ψηφιοποίηση επιστημονικών δεδομένων που συμβάλλουν στην προαγωγή της έρευνας, και
  • στη συμβολή του Ιδρύματος σε εθνικής εμβέλειας παρεμβάσεις για λογαριασμό της Ελλάδας, σε συνεργασία με φορείς εμπεδωμένου κύρους.

Σε ό,τι αφορά τη θεματολογία της έρευνας, έμφαση δίνεται στην παραδοσιακή τεχνολογία, τη διαχείριση των φυσικών πόρων της χώρας, στην υλική και άυλη πολιτιστική κληρονομιά του πρόσφατου παρελθόντος. Κατά το 2017 πραγματοποιήθηκαν:

  • Ερευνητικό πρόγραμμα για την οικονομική ιστορία της Θεσσαλονίκης: Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την πυρκαγιά του 1917 στη Θεσσαλονίκη, θεματικός στόχος του ΠΙΟΠ ήταν να αποτυπώσει τις κοινωνικές, παραγωγικές και πολεοδομικές παραμέτρους - καθώς και τις μεταξύ τους σχέσεις- που καθόρισαν την ανασυγκρότηση της Θεσσαλονίκης με έμφαση στο ιστορικό της κέντρο.
  • Ερευνητικό πρόγραμμα με αντικείμενο την καταγραφή του τοπικού γλωσσικού ιδιώματος των Ιωαννίνων. Το ερευνητικό πρόγραμμα αυτό εντάσσεται στην προσπάθεια σύνδεσης του Μουσείου Αργυροτεχνίας στα Ιωάννινα, με την τοπική κοινωνία με στόχο την ανάδειξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής.
  • Ολοκλήρωση ερευνητικού προγράμματος με αντικείμενο την καταγραφή και χαρτογραφική αποτύπωση του πολιτιστικού τοπίου της περιοχής της λίμνης Στυμφαλίας για το διάστημα της τελευταίας 35ετίας.

Οι συνεργασίες με τρίτους φορείς και η παροχή επιστημονικής συμβουλευτικής υποστήριξης σε εθνικούς και δημόσιους φορείς, φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης, εκπαιδευτικές μονάδες, ΚΠΕ, νέους επιστήμονες, ερευνητές και υποψήφιους διδάκτορες κατόπιν αιτήματός τους βοηθούν στην προετοιμασία πολιτιστικών αγαθών και δράσεων και ενισχύουν την εκπόνηση εργασιών σχετικών με τις θεματικές του ΠΙΟΠ.

Εκπαίδευση και δια βίου μάθηση

Βασικός άξονας της λειτουργίας του ΠΙΟΠ είναι και η πραγματοποίηση εκπαιδευτικών δράσεων διά βίου μάθησης στα Μουσεία και τις εγκαταστάσεις του στην Αθήνα.

Για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά, το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς παρέχει εκπαιδευτικά προγράμματα σε σχολεία της Αττικής (πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση). Τα εκπαιδευτικά προγράμματα του ΠΙΟΠ σχεδιάζουν εξειδικευμένοι επιστήμονες που εργάζονται στο ΠΙΟΠ, αρχαιολόγοι-μουσειολόγοι με εξειδίκευση στη Μουσειοπαιδαγωγική, ιστορικοί, αρχειονόμοι και ειδικοί στην πληροφορική, ενίοτε σε συνεργασία με εξωτερικούς συνεργάτες.

Τα προγράμματα αυτά, που συμβάλλουν στον εμπλουτισμό και την εξέλιξη των διδακτικών στόχων και είναι πρωτότυπα και καινοτόμα, εξυπηρετούν τους διδακτικούς και παιδαγωγικούς σκοπούς του Προγράμματος Σπουδών εμπλουτίζοντάς τους, διευρύνοντας τους παιδαγωγικούς στόχους σε όλα τα επίπεδα, προβάλλοντας ουσιαστικές και επιστημονικά ελεγμένες γνώσεις και προτείνοντας σχετική βιβλιογραφία.

Στα εκπαιδευτικά προγράμματα του ΠΙΟΠ προσαρμόζονται ανάλογα και οι προτεινόμενες για τους μαθητές μεθοδολογικές τεχνικές, προκειμένου να εργαστούν σε ομάδες, ανάλογα με τις κλίσεις και τα ενδιαφέροντά τους, ενώ τονίζεται ότι η συμμετοχή των μαθητών σε όλα τα στάδια της διαδικασίας είναι βιωματική-ενεργητική, δημιουργική και όχι παθητική. Τα εκπαιδευτικά προγράμματα προσφέρονται δωρεάν και υλοποιούνται ως διδακτικές επισκέψεις των μαθητών στην έδρα του Ιδρύματος στο Ιστορικό Αρχείο, στη Βιβλιοθήκη και στα Μουσεία του Δικτύου. Ο συνολικός αριθμός συμμετεχόντων σε εκπαιδευτικές δράσεις, στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη και στα Μουσεία του Δικτύου, ανέρχεται σε 25.288.

Ωστόσο, οι σχολικές ομάδες δεν αποτελούν τη μοναδική ομάδα-στόχο των εκπαιδευτικών δράσεων του ΠΙΟΠ. Παράλληλα, με το βλέμμα στραμμένο και σε ευαίσθητες κοινωνικά ομάδες, το ΠΙΟΠ υποδέχεται προσφυγόπουλα τα οποία έχουν ήδη ενταχθεί στο δυναμικό των σχολείων και διατηρεί συστηματική συνεργασία με το Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Αγίων Αναργύρων (ΟΚΑΝΑ).

Ευρωπαϊκά και συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα

Το ΠΙΟΠ συμμετέχει στο τριετούς διάρκειας ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Pluggable Social Platform for Heritage Awareness and Participation (Pluggy)», στο πλαίσιο της πρόσκλησης H2020-SC6-CULT-COOP-8-2016 "Virtual museums and social platform on Europe and digital heritage, memory, identity and cultural interaction", του ευρωπαϊκού προγράμματος χρηματοδότησης Horizon 2020, σε συνεργασία με το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Συστημάτων Επικοινωνιών και Υπολογιστών ΕΠΙΣΕΥ-ICCS του ΕΜΠ, το Imperial College του Λονδίνου, το Πανεπιστήμιο της Μάλαγας και πέντε ακόμα ευρωπαϊκούς φορείς και επιστημονικά ιδρύματα. Το πρόγραμμα εξασφαλίζει τη χρηματοδότηση ερευνητικού προγράμματος, με στόχο τη δημιουργία ενός εικονικού μουσείου που θα εκτείνεται πέρα από τα όρια του φυσικού μουσείου.