ομιλος τραπεζας πειραιως

Αγαπημένα


Οι ελληνικές επιχειρήσεις πριν και μετά την οικονομική κρίση (2007-2012)

Σκοπός της μελέτης:

  • Είναι οι ελληνικές επιχειρήσεις υπερμοχλευμένες;
  • Διαφέρουν οι βασικοί χρηματοοικονομικοί δείκτες ανάλογα με το μέγεθος των επιχειρήσεων;
  • Πώς έχει επηρεάσει η κρίση τα βασικά χρηματοοικονομικά τους μεγέθη;     

Αυτά είναι κάποια από τα βασικά ερωτήματα τα οποία δεχόμαστε με τη μεγαλύτερη συχνότητα από συναδέλφους τόσο εσωτερικά στην Τράπεζα Πειραιώς όσο και από αναλυτές εκτός Τράπεζας.

Για να απαντήσουμε σε αυτά τα ερωτήματα, εξετάζουμε μια σειρά δεικτών κεφαλαιακής διάρθρωσης, ρευστότητας και κερδοφορίας από ένα εκτενές δείγμα μικρών, μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων για το έτος 2007 (προ κρίσης) και το 2012, χρονιά για την οποία πιστεύουμε ότι η κρίση ήταν στο απόγειό της.

Σημείο αφετηρίας της ανάλυσής μας αποτελεί το γεγονός ότι η σύγκριση – είτε διαχρονική (δηλαδή μεταξύ διαδοχικών ετών) είτε διαστρωματική (δηλαδή ανάλυση των διαφορών μικρών, μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων σε μια δεδομένη στιγμή) – της μέσης τιμής κάποιων δεικτών είναι από αποσπασματική έως και παραπλανητική (καθώς σε περιπτώσεις μη-συμμετρικών κατανομών ή κατανομών με ακραίες παρατηρήσεις οι μέσοι όροι δεν είναι αντιπροσωπευτικοί).

Η βασική μας μεθοδολογική προσέγγιση συνίσταται στο ότι χρησιμοποιούμε μη-παραμετρικές τεχνικές έτσι ώστε να παραστήσουμε διαγραμματικά ολόκληρη την κατανομή των υπό εξέταση δεικτών, προβάλλοντας έτσι με άμεσο τρόπο την πλήρη εικόνα ολόκληρου του δείγματος μας βασιζόμενοι μόνο στα πρωτογενή δεδομένα, χωρίς την παρεμβολή καμίας εξωγενούς παραδοχής. 

Τέλος, χρησιμοποιούμε στατιστικούς μη-παραμετρικούς ελέγχους υποθέσεων (Median Test και Kolmogorov-Smirnov Test) προκειμένου να εντοπίσουμε αν υπάρχουν διαφορές μεταξύ των επιχειρήσεων ανάλογα με το μέγεθός τους ή διαφορές επιχειρήσεων του ιδίου μεγέθους σε διαφορετικές χρονικές στιγμές.



Διάρθρωση Κεφαλαίων, Ρευστότητα, Κερδοφορία

Στην ανάλυσή μας δόθηκε περισσότερο έμφαση στην κεφαλαιακή διάρθρωση των επιχειρήσεων, καθώς πεδίο ενδιαφέροντός μας ήταν η εξέταση του επιπέδου δανεισμού ανά μέγεθος επιχείρησης, τόσο σε σωρευτικό επίπεδο μέσω των δεικτών ξένα προς ίδια κεφάλαια και ίδια κεφάλαια προς ενεργητικό, όσο και σε τρέχον επίπεδο, μέσω του δείκτη χρηματοοικονομικές δαπάνες προς λειτουργικά έσοδα.

Συγχρόνως, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να αναλυθεί πώς διαφοροποιείται το επίπεδο ρευστότητας ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης αλλά και της κερδοφορίας. Για το σκοπό αυτό εξετάζονται οι δείκτες γενικής ρευστότητας και καθαρού περιθωρίου κέρδους αντίστοιχα.  Το σύνολο των δεικτών αυτών, εκτιμούμε ότι μας δίνει μια ολοκληρωμένη εικόνα της χρηματοοικονομικής πορείας των ελληνικών επιχειρήσεων.

Τέλος, προκειμένου να εντοπίσουμε το βαθμό επίδρασης της οικονομικής ύφεσης στην εγχώρια επιχειρηματικότητα, όπως έχουμε αναφέρει και προηγουμένως, επιλέξαμε να εξετάσουμε τη χρηματοοικονομική κατάσταση των επιχειρήσεων σε δύο χρονικά στιγμιότυπα, το 2007 – έτος προ κρίσης – και το 2012 – έτος βαθιάς ύφεσης.



Βασικά Συμπεράσματα: Κεφαλαιακή Διάρθρωση

  • Όταν εξετάζουμε τα επίπεδα μόχλευσης των ελληνικών επιχειρήσεων (όπως αυτή μετράται από τους δείκτες ξένα προς ίδια κεφαλαία και ίδια κεφαλαία προς συνολικό ενεργητικό) διαπιστώνουμε ότι τόσο το 2007 όσο και το 2012 οι μικρές ελληνικές επιχειρήσεις λειτουργούσαν με χαμηλότερα επίπεδα μόχλευσης.
  • Αντίθετα τόσο το 2007 όσο και το 2012 τα επίπεδα μόχλευσης μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων είναι παρόμοια.
  • Όταν συγκρίνουμε την εξέλιξη της μόχλευσης μεταξύ 2007 και 2012 παρατηρείται μια σημαντική απομόχλευση και των τριών κατηγοριών –με ιδιαίτερη έμφαση στη μόχλευση των μικρών επιχειρήσεων.

Αναφορικά με το βαθμό δυνατότητας εξυπηρέτησης του δανεισμού, όπως θα μπορούσε να αντανακλάται από την αναλογία των χρηματοοικονομικών δαπανών στα λειτουργικά έσοδα των επιχειρήσεων, γενικώς διαπιστώνεται ότι :

  • Παρουσιάζονται διαφορές ανάμεσα στην κατανομή του δείκτη ανάλογα με το μέγεθος των επιχειρήσεων τόσο το 2007 όσο και το 2012.
  • Για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις τα μέσα επίπεδα κάλυψης των τόκων από λειτουργικά έσοδα παραμένουν στα ίδια επίπεδα, ωστόσο  οι γενικότερες κατανομές  έχουν μεταβληθεί.
  • Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα συμπεράσματα είναι ότι ο βαθμός κάλυψης των χρηματοοικονομικών δαπανών από λειτουργικά έσοδα ΔΕΝ έχει μεταβληθεί για τις μεγάλες επιχειρήσεις μεταξύ 2007 και 2012.



   Βασικά Συμπεράσματα: Κερδοφορία

Αναλύοντας τις κατανομές του καθαρού περιθωρίου κέρδους μεταξύ μικρών, μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων καταλήγουμε στα εξής:

  • Τα περιθώρια κέρδους των μικρών επιχειρήσεων διαφέρουν σημαντικά έναντι των μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων.
  • Αντίθετα, τα περιθώρια κέρδους των μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων δε διαφοροποιούνται ουσιαστικά ούτε το 2007, ούτε το 2012.
  • Συγκρίνοντας τα περιθώρια κέρδους μεταξύ 2007 και 2012 παρατηρούμε μια σημαντικά μετατόπιση των κατανομών των ελληνικών επιχειρήσεων προς τα αριστερά (δηλαδή προς μικρότερα ή και αρνητικά περιθώρια) και στις τρεις κατηγορίες επιχειρήσεων.


Βασικά Συμπεράσματα: Ρευστότητα

Στο θέμα της ρευστότητας, όπως αυτή αντικατοπτρίζεται στο λόγο κυκλοφορούντος ενεργητικού προς βραχυχρόνιων υποχρεώσεων, η εικόνα διαμορφώνεται ως εξής:

  • Τα επίπεδα ρευστότητας το 2007 δε διαφοροποιούνταν αισθητά ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης. Αντίθετα, τα χαρακτηριστικά της ρευστότητας είχαν διαφοροποιηθεί σημαντικά στα τέλη του 2012.
  • Μεταξύ 2007 και 2012 τα επίπεδα ρευστότητας των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων είχαν επιδεινωθεί σημαντικά.
  • Αντίθετα, τα επίπεδα ρευστότητας των μεγάλων επιχειρήσεων δε διαφοροποιούνται μεταξύ 2007-2012.


        

Ηλίας Λεκκός

Group Chief Economist