ομιλος τραπεζας πειραιως

Αγαπημένα


Ένα Δομικό Μοντέλο για την Πορεία της Ναυτιλιακής Αγοράς

Η ποντοπόρος ναυτιλία αποτελεί ένα από τα πιο υγιή και δυναμικά στοιχεία της ελληνικής οικονομίας, η οποία έχει καταφέρει να αποδείξει μέσα στο χρόνο την ικανότητα της να διαχειρίζεται επιτυχώς τα μεγάλα σκαμπανεβάσματα του κλάδου και της παγκόσμιας οικονομίας, εδραιώνοντας με αυτόν τον τρόπο τη φήμη της ως έναν από τους ικανότερους και ισχυρότερους στόλους ανά την υφήλιο.

Σε αυτή της την προσπάθεια έχει υποβοηθηθεί σημαντικά από χρηματοδότηση τόσο από τον εγχώριο όσο και τον ευρωπαϊκό τραπεζικό κλάδο. Η αυξημένη εμπλοκή του τραπεζικού κλάδου στην χρηματοδότηση της ποντοπόρου ναυτιλίας δημιουργεί και αντίστοιχες ανάγκες στενότερης παρακολούθησης του κλάδου από πλευράς των τραπεζικών ιδρυμάτων.

Στα πλαίσια αυτά, η Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης και Επενδυτικής Στρατηγικής της Τράπεζας Πειραιώς έχει προχωρήσει στην ανάπτυξη ενός οικονομετρικού μοντέλου που θα περιγράφει την εξέλιξη των τιμών των νεότευκτων και των μεταχειρισμένων πλοίων. Παρόλο που το μοντέλο αυτό αναπτύχθηκε αρχικά για την αντιμετώπιση των εσωτερικών αναγκών του Ομίλου της Τράπεζας Πειραιώς, πιστεύουμε ότι τόσο η μεθοδολογία όσο και η «φιλοσοφία» της προσέγγισής μας θα μπορούσαν να έχουν ευρύτερο ενδιαφέρον.

Ενδεικτικά, η δυνατότητα εντοπισμού των παραγόντων που επηρεάζουν τη ναυτιλιακή αγορά μπορεί να χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους, όπως:

  1. Στην εκτίμηση μιας "δίκαιης" αξίας στην αγορά νέων και μεταχειρισμένων πλοίων με απώτερο σκοπό την αξιολόγηση της τρέχουσας τιμολόγησης της αγοράς έναντι μιας αποτίμησης βασισμένης στα θεμελιώδη.
  2. Στην αποτίμηση από τις τράπεζες της μελλοντικής εξέλιξης της αξίας των εγγυήσεων (collaterals) των ναυτιλιακών δανείων (δηλαδή της αξίας του πλοίου στο οποίο στηρίζεται το δάνειο).
  3. Στην διαχείριση του κινδύνου μέσω της αξιολόγησης της ευαισθησίας των εγγυήσεων σύμφωνα με την πορεία μιας σειράς επεξηγηματικών παραγόντων.
  4. Στην δημιουργία μακροπρόθεσμων προβολών των τιμών των πλοίων στην βάση εναλλακτικών μακροοικονομικών σεναρίων.

Παρά την ευρεία χρησιμότητά του, είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι η μοντελοποίηση των τιμών των πλοίων είναι ένα εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα, δεδομένου ότι η τιμή ενός σκάφους μπορεί να θεωρηθεί ως "παράγωγο" συμβόλαιο βασισμένο σε ένα άλλο "παράγωγο" συμβόλαιο. Ως αποτέλεσμα, η τιμή ενός πλοίου εξαρτάται από τις προσδοκίες σχετικά με τη μελλοντική εξέλιξη των ναύλων, οι οποίες με τη σειρά τους καθορίζονται από την αλληλεπίδραση μεταξύ των προσδοκιών για την παγκόσμιας ζήτησης για ναυτιλιακές υπηρεσίες (απόρροια της παγκόσμιας ανάπτυξης και των τιμών των εμπορευμάτων) και της προσφοράς πλοίων (που καθορίζεται από την τρέχουσα μεταφορική ικανότητα του παγκόσμιου στόλου και του όγκου των πλοίων που αποσύρονται).

Εκ φύσεως, η ζήτηση πλοίων ως συνάρτηση της οικονομικής ανάπτυξης και των τιμών των βασικών εμπορευμάτων είναι εξαιρετικά ασταθής και μεταβάλλεται ταχύτατα. Αντίθετα, η προσφορά μπορεί να προσαρμοστεί μόνο σταδιακά λόγω της φυσικής χρονικής υστέρησης μεταξύ των νέων παραγγελιών πλοίων και της παράδοσης από τα ναυπηγεία. Η αλληλεπίδραση μεταξύ μιας ταχέως μεταβαλλόμενης ζήτησης και μιας αργής προσαρμογής στην προσφορά δημιουργεί το κύριο χαρακτηριστικό του ναυτιλιακού τομέα, που δεν είναι άλλο παρά η εξαιρετική του κυκλικότητα.

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, η προσέγγιση μας για τη μοντελοποίηση των τιμών των νέων και των μεταχειρισμένων πλοίων είναι η παράκαμψη της αγοράς ναυλώσεων και η εστίαση στις υποκείμενες δυνάμεις των προσδοκιών για την ζήτηση και προσφορά πλοίων. Συγκεκριμένα, προχωρήσαμε στην κατασκευή μεταβλητών που προσεγγίζουν τις θεωρητικές έννοιες της "ζήτησης" και της "προσφοράς" των ναυτιλιακών υπηρεσιών και υποθέσαμε ότι οι τιμές των πλοίων μπορούν να εκφραστούν ως συνάρτηση της ανισορροπίας μεταξύ των δύο. Επιπλέον, για να βελτιωθεί η στατιστική συμπεριφορά του μοντέλου, συμπεριλάβαμε επίσης κάποιες σημαντικές εξωγενείς μεταβλητές όπως οι τιμές του πετρελαίου και η συναλλαγματική ισοτιμία του δολαρίου των ΗΠΑ.

Επιπρόσθετα, όταν πρόκειται για τη μοντελοποίηση της τιμής των πλοίων νέας κατασκευής, διαπιστώνουμε ότι οι εξελίξεις στην αγορά μεταχειρισμένων πλοίων περιέχει σημαντική πληροφόρηση που μπορούμε να εκμεταλλευτούμε. Τέλος, το γεγονός ότι οι τιμές των πλοίων στο μοντέλο μας επιτρέπεται να καθοδηγούνται σύμφωνα με ένα συγκεκριμένο πλαίσιο οικονομικών σχέσεων και αλληλεπιδράσεων στην ναυτιλιακή αγορά, το καθιστά ως ένα από τα «διαρθρωτικά» (structural) μοντέλα της παγκόσμιας ναυτιλιακής βιομηχανίας.

Απώτερος σκοπός αυτής της μελέτης είναι η χρησιμοποίηση του ανωτέρω μοντέλου για την δημιουργία μελλοντικών προβολών των τιμών των πλοίων κάτω από συγκεκριμένα μακροοικονομικά σενάρια. Το βασικό σενάριο στο οποίο επικεντρωνόμαστε υποθέτει ότι η ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης και ως εκ τούτου του θαλάσσιου εμπορίου, αναμένεται να αντιστρέψει την καθοδική πορεία των τιμών των πλοίων. Συγκεκριμένα, οι τιμές στην δευτερογενή αγορά αναμένεται να ανταποκριθούν πρώτες στις αναμενόμενες ελλείψεις του μεταφορικού στόλου συμπαρασύροντας σε δεύτερο χρόνο τις τιμές των νεότευκτων οι οποίες αναμένουμε να αυξηθούν σταδιακά τα επόμενα τρία χρόνια. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι η οικονομική δραστηριότητα στις Η.Π.Α., την Ευρώπη και τις αναδυόμενες αγορές έχει ήδη αρχίσει να καταγράφει σημαντική δυναμική, η εξέλιξη αυτή εξακολουθεί να συνδέεται με σημαντικούς κινδύνους (downside risk) που ενδέχεται να επηρεάσουν τόσο το παγκόσμιο μακροοικονομικό περιβάλλον όσο και τον ναυτιλιακό τομέα.